Heksenroute De Groote Heide
-
In Brabant komt de heksenjacht tot leven...
… maar een heks een feminist noemen,
‘dat gaat te ver’
In de Brabantse Peel wordt met steun van zes gemeenten een heksenroute uitgezet van veertig kilometer, als herinnering aan de 25 heksen die in die regio werden vermoord. Johan Otten leeft als het ware tussen de heksen. In een week tijd werden in zijn eigen Brabantse dorpje Lierop eind zestiende eeuw maar liefst zeven vrouwen vermoord op de brandstapel: veroordeeld voor hekserij. “Ik las het in de archieven met stijgende verbazing én verontwaardiging”, zegt journalist Otten. “Hoe is het mogelijk dat hier zo weinig van bekend is?”
interview met Johan Otten
& Frans Kuppens
door Maaike van Houten
in Trouw, 20 februari 2022 -
Heksenroute uitgezet in de Brabantse Peel
In de zomer van 1595 werden 25 onschuldige vrouwen in de Brabantse Peel gemarteld en verbrand op verdenking van hekserij. De zes gemeenten waar dit speelde, gaan nu samen een educatieve en toeristische Heksenroute ontwikkelen. Cultuurhistoricus Gerard Rooijakkers
vertelt erover in Thuis op 5 (EO).
interview met Gerard Rooijakkers
op NPO radio 5, 21 februari 2022 -
Eerherstel vermoorde heksen
In 1595 belandden in Noord-Brabant 23 vrouwen op de brandstapel. De reden: ze zouden heksen geweest zijn. Dit drama is totaal uit het collectieve geheugen verdwenen. Nu worden in de regio stappen genomen om de heksen weer een verhaal en gezicht te geven, door in het landschap monumenten voor hen op te richten. Over de monumenten en de route die deze heksenherinneringen tot leven moeten brengen praten we met initiatiefnemer Gerard Rooijakkers.
Loes Jeuken, docent uitvaartzorg, vertelt hoe een uitvaart voor vijf vermoorde heks georganiseerd wordt.interview met Loes Jeuken
& Gerard Rooijakkers
OVT (VPRO) NPO radio 1
3 april 2022. -
Hoezo contente mens?
De achterkant van Brabant door Gerard Rooijakkers in Trouw, 15 augustus 2020.
heksenroute
Peelland 1595
bekijk het item
Omroep Brabant, 1 februari 2019
Pleidooi van Gerard Rooijakkers om te komen tot een reeks herdenkingsmonumenten van de Peellandse heksenjacht in 1595
Verbrand meisje herdacht in heksenvervolgingsmonument te Cranendonck:
'Het wordt tijd dat goed te herdenken'
Omroep Brabant, vrijdag 1 februari 2019, 19:24 - Nieuws
In de gemeente Cranendonck komt een monument om de heksenvervolging te herdenken. Het monumentje komt er in het bijzonder voor een moeder en haar 12-jarige dochter die in 1595 ter dood zijn gebracht op de brandstapel. Volgens cultuurhistoricus Gerard Rooijakkers moeten er meer gemeenten met zo'n heksenmonument komen.
In de gemeente Cranendonck komt een monument om de heksenvervolging te herdenken. Het monumentje komt er in het bijzonder voor een moeder en haar 12-jarige dochter die in 1595 ter dood zijn gebracht op de brandstapel. Volgens cultuurhistoricus Gerard Rooijakkers moeten er meer gemeenten met zo'n heksenmonument komen.
"Als wij als samenleving die mensen vierhonderd jaar geleden kunnen terechtstellen, dan kunnen wij vierhonderd jaar later ook die plekken markeren en gedenken met een monument", aldus Rooijakkers.
Volgens hem is er te weinig aandacht voor de heksenvervolging die er heeft plaatsgevonden in Brabant. Daarom zou er een monument moeten komen ter nagedachtenis aan de heksenverbranding. De gemeente omarmt en ondersteunt dit initiatief van de cultuurhistoricus.
23 vrouwen verbrand
Rooijakkers vindt dat meer gemeenten het voorbeeld van Cranendonck moeten volgen. "Dit is mijn vurig pleidooi, maar dat is misschien een misplaatste beeldspraak hier, om al die plekken te markeren en dat weer terug in ons collectief geheugen te brengen."
"In totaal zijn er 23 vrouwen verbrand en hebben we 25 slachtoffers. Het wordt wel tijd om dat eens goed te herdenken en deze zwarte pagina onder ogen te zien."
Kwaadsprekerij, pesten en zwartmaken
Rooijakkers vindt dat de toekomstige monumenten ook een vergelijking kunnen trekken met de huidige samenleving. Volgens hem komt er regelmatig gedrag voorbij dat weg heeft van heksenvervolging. "Ja, dan denken wij: heksenvervolging, dat is verrekes lang geleden", vertelt hij. "Maar er zit een enorme actualiteit in. In de huidige wereld van social media is kwaadsprekerij, pesten en elkaar zwartmaken voortdurend aan de orde."
Uiteindelijk hoopt de historicus dat in er in 2020 tal van heksenvervolgingsmonumenten in de provincie zijn geplaatst. "Dan is het 425 jaar later. Dat is een mooi rond getal. Dan vind ik dat dat eerste monument en misschien wel meerdere, een feit moet zijn."
"Dat vind ik toch echt de horizon, 2020. Dat wij als samenleving dan even goed kijken wat er nou gebeurd is met de mens in Peelland."
Tentoonstelling Heksenjacht in Peelland te Helmond
In Kasteel Helmond is t/m 3 november 2019 de tentoonstelling ‘Heksenjacht in Peelland’ te zien.
De tentoonstelling is gebaseerd op het boek Duivelskwartier (uit 2015). Hierin vertelt oud journalist Johan Otten over een tot dan toe onderbelicht gebleven verhaal.
Voor het eerst in de geschiedenis wordt nu ook een tentoonstelling gewijd aan het tragische lot dat tientallen vrouwen uit Zuidoost-Brabant ruim 400 jaar geleden ondergingen. Hun processen worden belicht, met speciale aandacht voor aspecten als marteling en de waterproef. Ook het toen algemene geloof in magie komt aan bod. Het rijksarchief in Brussel leent voor deze gelegenheid authentieke documenten uit.